Houd je knager in beweging

Kleine knaagdieren zijn kilometervreters! In het wild lopen knagers, bijvoorbeeld op zoek naar eten, heel wat af. Ook onze huisdierknagers bewegen graag. Ze kunnen in een loopwiel behoorlijke afstanden afleggen.

Hamsterliefhebbers die de loopwielen van hun dieren verbonden met meetapparatuur, noteerden afstanden tot wel tien kilometer per dag met een gemiddelde snelheid van 1,5 tot ruim 1,8 kilometer per uur. De dieren kunnen het lopen in hun wiel urenlang volhouden.

Wetenschappers hebben de bewegingspatronen van hamsters in loopwielen onderzocht en de meetgegevens vastgelegd in zogeheten actogrammen. Daaruit blijkt dat hamsters over een interne biologische klok beschikken en volgens een vast schema in hun loopwiel stappen.

Niet alleen hamsters, ook andere kleine knagers zoals ratten en muizen maken graag gebruik van een loopwiel. Voor de aanschaf ervan kun je terecht in de dierenspeciaalzaak. Het formaat van het wiel is erg belangrijk. Zorg dat het wiel groot genoeg is, zodat de knager er niet met een holle of gekromde rug in hoeft te lopen. Bovendien mag de knager tijdens het lopen niet worden gehinderd door de wielas boven zijn rug. Grote hamsters en tamme ratten hebben dus een behoorlijk ruim wiel nodig.

Loopoppervlak
Het loopoppervlak van de wielen kan open of dicht zijn. Wielen met een dicht loopoppervlak zijn vaak van kunststof, wielen met een open loopoppervlak hebben spijlen van plastic of metaal. Houd er rekening mee dat plastic makkelijk doorknaagbaar is. Kies voor langstaartige en langharige knagers altijd een wiel met een dicht loopoppervlak. Bij een wiel met spijlen bestaat namelijk het gevaar dat de staart of het haar vastgedraaid raakt.

In een verblijf met meerdere dieren is een wiel met een dicht loopoppervlak eveneens het best. Dat voorkomt dat er knagers bekneld raken als er meer dieren tegelijk van het rad gebruikmaken. Veel knagers zijn 's nachts actief en uit onderzoeken blijkt dat in ieder geval hamsters het liefst in het donker rennen. Kies daarom, als je zelf lekker wilt slapen, voor een soepel draaiend wiel dat niet rammelt, ratelt of piept. Een klein beetje olie - bijvoorbeeld simpele slaolie - kan ervoor zorgen dat het wiel weer letterlijk gesmeerd loopt.

Olie
Het blijkt dat knagers onder bepaalde omstandigheden meer kunnen lopen dan normaal. Zo maken hamstervrouwtjes tijdens hun vruchtbare periode - eens in de vier dagen - veel fanatieker gebruik van hun loopwiel. Hoe meer ze lopen, des te groter zou in het wild immers de kans zijn dat ze een partner tegenkomen!

Bij een enkele knager kan het lopen in een wiel leiden tot dwangmatig, neurotisch en stereotiep gedrag. Het zou kunnen zijn dat een knager die zijn natuurlijke gedrag niet kan uiten, bijvoorbeeld door een gebrek aan graafmogelijkheden, uit frustratie meer gaat rennen dan goed voor hem is. Een knager kan zich dan helemaal over de kop rennen en daardoor onhandelbaar worden. Dan kan het verstandig zijn het looprad weg te halen.

Loopbal? Liever niet!
Een loopbal is vooral voor mensen leuk om te zien, maar niet zo diervriendelijk voor de knager. De knager kan in zo'n bal namelijk niet sturen: hij kan hard tegen dingen aan botsen, waardoor de bal ook nog eens kan breken. Bovendien moet een knager in zo'n bal wel lopen. Want of hij nu wil of niet: zodra hij in beweging komt, gaat de bal rollen. Kies liever voor een looprad voor je knager dan een bal om verstandig in te bewegen.

© Dierz/Judith Lissenberg