Een kijkje in de knagerkeuken

Vroeger aten alle kleine knaagdieren mee uit dezelfde zak 'knaagdierenvoer'. Tegenwoordig brengen fabrikanten voor ieder knagertje een maaltijd op maat op de markt, afgestemd op de specifieke voedingsbehoeften van iedere soort. Hoe zoek je de juiste maaltijd uit voor je rat, muis, gerbil of hamster?

Het basisvoer voor je kleine knager(s) in kwestie kun je kant en klaar in de dierenspeciaalzaak kopen. Er zijn twee varianten: gemengd voer, waarbij alle verschillende ingrediënten zichtbaar zijn, en in voer brokvorm, waarbij alle voedingsstoffen tot dezelfde brokken zijn samengeperst.

Gemengd versus brok
Iedere variant heeft voor- en nadelen. Voordeel van gemengd voer is dat het voor je knager wat gevarieerde, afwisselender en daarmee wellicht wat natuurlijker eten is. Nadeel van gemengd voor is dat de knager er de lekkerste - vaak de dikmakende - hapjes eruit kan vissen en laat staan wat hij niet lekker vindt. Voordeel van brokken is dat je geen problemen hebt met kieskeurigheid. Bovendien weet je zeker, en dat kan van belang zijn als je knagers in groepsverband houdt, dat alle dieren hetzelfde binnenkrijgen en niet alleen de bazige types er met de beste hapjes vandoor gaan. Nadeel van brokken is dat het wat eentonig eten is. Niet iedere knager is dan ook even dol op een brokkenmaaltijd.

Serveertip:
Geef het voer in een bakje van geglazuurd aardewerk. Dat is niet zo snel om te gooien, makkelijk schoon te maken en 'knaagproof'.

Wat zit er in knaagdierenvoer?
Kleine knaagdieren eten van nature plantaardig, maar ook dierlijk voedsel. Zo lusten wilde dwerghamsters graag spinnen en slakken en zijn diverse gerbilsoorten niet vies van een insectje. Ratten staan erom bekend dat ze echt alles eten. Maar voornamelijk staan er granen en zaden op het menu. In knaagdierenvoer zitten ingrediënten als granen (zoals haver, maïs en tarwe), zaden (bijvoorbeeld zonnebloempitten), peulvruchten (erwten, bonen, de gedroogde peulen van de johannesbroodboom), voedergewassen (gras, luzerne, bietenpulp), groenten, vruchten, dierlijke eiwitten (vaak kip, kalkoen en rundvlees, soms ook vis), noten (pinda's), toevoegingen als vitaminen, mineralen, oliën en vetten.

Wat kies ik?
Het voer dat je kiest moet compleet zijn, dus alle voedingsstoffen bevatten die de knager nodig heeft. Let daarom op de woorden 'compleet' of 'volledig' op de verpakking. Het moet bovendien passen bij de behoefte van de knager. Kies, als een knager bijvoorbeeld te dik is, voor een voer met een laag vetpercentage en zo min mogelijk dikmakers als pinda¿s en zonnebloempitten. Een knaagdiervoer kan 3 procent maar ook 9 procent vet bevatten. Driemaal zo veel dus, en dat is nogal een verschil als je knager op dieet moet! Helaas, het beste merk knaagdiervoer bestaat niet. Iedere knager is anders en heeft een eigen smaak en behoefte. Kies voor een voer waar de knager het goed op doet en wat hij graag lust en goed accepteert.

Pas op!
Brokken kunnen soms klem komen te zitten achter de lange voortanden van de knager, waardoor hij niet meer kan eten. De scherpe schilletjes rond de haverkorrels kunnen bij hamsters, als die het voer in hun wangzakken verzamelen, het wangslijmvlies beschadigen en infecties veroorzaken.

Hoeveel?
Het is moeilijk precies in grammen aan te geven hoeveel een knager eet. Op de verpakking staan vaak richtlijnen, maar voeren doe je voor een groot deel met je ogen. Kijk naar je knager en let op zijn vacht (glanzend en vol), huid (niet droog, geïrriteerd of schilferig), gewicht (niet te dik en niet te dun), eetlust (goed), activiteit (alert en actief, niet sloom of hyperactief) en ontlasting (geen diarree) en pas de soort en hoeveelheid voer daar op aan.

Het menu aanvullen
Je kunt de basismaaltijd van je knager aanvullen met wat dierlijke hapjes in de vorm van honden- of kattenbrokjes, een theelepeltje kattenvoer uit blik, universeelvoer voor vogels (daar zitten kleine, gedroogde insectjes in) of meelwormen. Groenvoer hoort ook op het knagermenu. Geschikte soorten groenten zijn bijvoorbeeld andijvie, (winter)wortel, paprika en komkommer. Vruchten als appel, banaan, aardbeien en bramen zijn geschikt als fruithapje. Ook de natuur biedt een heleboel lekkers voor knagers, zoals paardenbloem en klaver. Geef alleen schoongespoeld groenvoer in kleine porties, te veel kan diarree veroorzaken.

Extraatjes
Je kunt je rat, muis, gerbil of hamster af en toe verwennen met een theelepeltje muesli of vogelzaad. Vooral dwerghamsters zullen smullen een sliert trosgierst (die voor vogels wordt verkocht). Veel kleine knagers zijn dol op zuivelproducten, zoals een theelepeltje yoghurt of kwark. Je maakt een knager ook blij met een stuk rijstwafel of gewone cracker, een hondenkoekje (hang die maar eens aan een touwtje in zijn verblijf) of een hazel- of walnoot in de schaal die hij zelf kan kraken. In de dierenspeciaalzaak heb je een ruime keuze uit allerlei snacks. Voer al dit extra lekkers met mate. Het gevaar bestaat al snel dat de knager er te veel van eet, omdat hij net als mensen dol is op vet en zoet, en daardoor te eenzijdig eet en/of te dik wordt, met allerlei gezondheidsproblemen als gevolg.

© DierZ/Judith Lissenberg