“Ratten zijn zo ontzettend leuk!”

“Ratten zijn hartstikke populair. Dat komt vooral door films, zoals Ratatouille bijvoorbeeld. Maar ratten zijn ook gewoon heel leuke huisdieren. Ze zijn gigantisch slim en je kunt met ze knuffelen. En de fabels dat ratten vies zijn en stinken, die zijn inmiddels de wereld uit.” De rattenhobby van Anouk Blomsma uit het Drentse Vries is inmiddels ietwat uit de hand gelopen. De 19-jarige studente begon met twee ratjes, nu runt ze haar eigen Rattery Amicitia met 24 ratten.

“Ik ben altijd al gek geweest op ratten”, vertelt Anouk, terwijl ze de trap op naar boven loopt. “Maar mijn moeder is helaas astmatisch, dus we mochten er vroeger maar twee houden. Toen ik samen ging wonen en de ratjes van mijn zus te logeren kreeg, begon het weer te kriebelen en heb ik zelf ratjes genomen. Het begon met twee, toen vier, toen zes en nu heb ik er vierentwintig.” Anouk opent de kamer, waar ze haar ratten in grote rattenkooien houdt. Zodra ze binnen stapt, hangen de ratjes (in allerlei kleuren en maten) nieuwsgierig met hun pootjes in de tralies.

Fokken
Anouk fokt ratten met stamboom. Daar komt nog een hoop bij kijken, wil je het echt goed doen. “Je moet eerst vertrouwen kweken bij andere fokkers. Je gaat bedenken, waar zou ik een ritten van willen? Wat is de beste date? Daarbij moet je letten op karakters en kleuren. Ik heb niet de meest denderende kleuren, want ik vind karakter belangrijker. Ik heb liever een leuk, lief ratje dan een hele mooie, waar je alleen maar naar kunt kijken. Als je eenmaal de juiste date hebt gevonden, plan je een nestje. Daar komen dan weer mensen op af.”

De fokker laat een nestje pas doorgaan als er genoeg reserveringen zijn. “Als ik geen mensen heb, gaat het nestje niet door, want er zijn al genoeg ratjes op de wereld. Maar meestal zijn de dieren voor de dekking al vergeven. Nu is het vakantie en is de vraag naar ratjes niet zo groot.” Toch heeft Anouk haar handen vol, want momenteel verzorgt ze ook opvangratjes. “Dit ratje hier is met Koninginnedag gedumpt”, vertelt ze, terwijl ze bij een grote konijnenkooi neerknielt. “Ik werd gemaild door mensen die een ratje hadden. We spraken af op Koninginnedag. Er stond een mevrouw met een doodziek ratje voor de deur. Haar dochter wilde het dier niet meer hebben en ze vroeg of ik hem wilde overnemen. Ik had wel nee kunnen zeggen, maar dat doe je niet. De rat had dringend medische hulp nodig en een paar dagen later begon de staart af te sterven.”

Verzorging van de ratten
Per dag besteedt de Drentse zo’n vijf uur aan het verzorgen van de ratten. “Ik ben veel tijd kwijt met schoonmaken. Maar ik wil ze ook nog de aandacht geven die ze verdienen. Dus minimaal een uur per dag uit het hok om te knuffelen. En elke ochtend en avond doe ik een controlerondje om te zien of de dieren iets mankeren.” Het fokken levert Anouk niet veel geld op. “Het kost me meer dan het oplevert. Met ratten fokken kun je geen geld verdienen, het is pure liefhebberij. Het meeste geld gaat hem in de dierenartskosten zitten. Maar als je ziet hoe blij mensen hier de deur uitgaan, dan weet ik weer waar ik het voor doe.”

Anouk pakt haar lievelingsrat Biggy (officieel Big White) uit het hok, een dikke, witte rat, die zich in haar armen nestelt. “Deze dikke witte jongen is al 1,5 jaar. Hij komt bij een andere rattery vandaan. Je kan echt alles met hem, het is echt een knuffelbeest.” De fokster straalt helemaal als ze het over haar dieren heeft. “Ik vind ratten zo geweldig. Het is zo leuk om ze door het hok te zien stuiteren en spelen. Als ik boos of verdrietig ben, ga ik naar de ratten toe en word ik weer helemaal rustig. En ze zijn ook zo slim!”

Als voorbeeld vertelt Anouk het verhaal van een ratje dat de weg naar huis weer terug wist te vinden. “Toen ik nog thuis woonde, was mijn zus buiten aan het wandelen met onze ratten aan een tuigje. Eentje had geen tuigje om, schrok, en sprong van de schouder van mijn zusje af, zo de tuin van de buren in. We hebben echt overal gezocht, maar konden de rat nergens meer vinden. We waren bezorgd en overstuur. Drie dagen later zag mijn moeder iets op het rattenhok zitten. Bleek hij zelf weer naar huis te zijn gekomen. Dat was wel heel erg bijzonder. Zo zie je maar weer hoe slim ratten zijn.” (Laat dit overigens niet een reden zijn om zomaar je ratten naar buiten te doen. De kans is groter dat ze iets overkomen en dat ze niet meer terug komen!)

Vooroordelen
Ondanks de populariteit van de rat krijgt Anouk regelmatig te maken met vooroordelen. “Bah, ratten!”, roepen mensen vaak als ze horen dat ik ratten fok. Vooral oudere mensen vinden ratten vieze beesten die je dood zou moeten maken. Zij zijn de rioolratten van vroeger gewend en weten niet beter. Als ik eenmaal vertel hoe het er bij mij aan toe gaat en als ik foto’s laat zien, begrijpen de meeste mensen het wel en vinden ze het zelfs leuk.”

Anouk raadt mensen die overwegen een ratje te nemen aan om daar goed over na te denken. “Een rat kost maar vijftien euro en is dus zo aangeschaft. Meestal kopen mensen een ratje op een beurs of in de dierenwinkel. Maar ze vergeten dat de rat een complex dier is. En als het diertje wat krijgt, dat de kosten hoog op kunnen lopen. Het dumpen van ratten met medische kwalen komt volgens de Drentse dan ook regelmatig voor. “Er zijn mensen die geen zin hebben om veel medische kosten te maken voor een beestje van vijftien euro. Dus laten ze de ratten ergens in het bos achter. Die dieren komen dan via de Dierenambulance weer bij de opvang terecht.”

Rattery’s
Mocht je een ratje willen kopen, laat je dan van tevoren goed informeren. Volgens Anouk schieten rattery’s in ons land als paddenstoelen uit de grond. “Er zijn veel misverstanden over rattery’s. Mensen denken dat een rattery altijd betrouwbaar is, maar dat is niet zo. Er zijn heel veel mensen die er helemaal geen verstand van hebben. Ze halen een ratje uit de dierenwinkel, laten het dekken en noemen zich rattery. In heel Nederland zijn er ongeveer dertig of veertig rattery’s. Sommige mensen fokken nest na nest en hebben vaak altijd wel 2 of 3 nesten standaard binnen de rattery, het broodfokidee dus.”

Weet je heel zeker dat je een ratje wilt aanschaffen?
Dan heeft Rattery Amicitia de volgende tips voor je:

- let er op dat de kooi groot genoeg is. Een ratje moet altijd rechtop kunnen staan, ook op een verdieping in het hok. Een minimale hoogte van 60 cm is aan te raden, en het grondoppervlak moet minimaal 80x50 cm zijn.

- zorg voor een inspirerende omgeving. Het hok kan dan nog zo groot zijn, als het leeg is, zal je rat zich rot vervelen. Zorg voor hangmatjes, speeltjes, verdiepingen en verstopplekken. Let er op dat je geen speeltjes koopt waar de staart in vast zou kunnen komen te zitten. Dat kan gevaarlijk zijn.

- een rat heeft eiwitten nodig, let daar op als je voer koopt. Koop ook alleen maar voer dat al geschikt is voor ratten. Ga nooit zelf zomaar wat bij elkaar mengen.

- houd rekening met dierenartskosten. Stel dat je een ratje van 1 jaar hebt, dat een tumor krijgt. Dan moet dat geopereerd worden. Daarmee ben je ongeveer 150 euro kwijt. Doe elke maand wat geld in een potje voor medische kosten. Dan heb je in ieder geval geld om je dier de nodige medische zorg te kunnen geven.

Checklist: waar moet je op letten als je naar een rattery gaat?
-         mag je de ouders van het ritten zien en vasthouden?
-         hoe komt de fokker op je over? Heb je er een goed gevoel bij?
-         vraag naar de stamboom. Die moet tot een generatie of vier teruggaan. Als een fokker moeilijk doet over de stamboom, is dat geen goed teken.
-         vraag hoeveel nesten een vrouwtje standaard krijgt. Bij het antwoord twee moeten er al alarmbellen gaan rinkelen.
-         vraag de rattery hoe de match tussen de vader en moeder tot stand is gekomen. Zo krijg je een idee wat voor karakter je rat heeft.
-         vraag wat de gemiddelde leeftijd van overlijden is. Bij sommige fokkers worden ratten niet ouder dan zeventien maanden. Dat voorspelt niet veel goeds voor jouw rat.
-         vraag hoeveel nesten er worden gefokt. Als een fokker drie nesten tegelijk heeft, moet je je afvragen of er aandacht en tijd genoeg is voor de rittens. Aandacht is belangrijk voor de socialisatie van het dier.
-         hoe zien de kooien van de rattery er uit? Zijn ze schoon, hebben de ratten voldoende mogelijkheden om zich te verstoppen of lekker te spelen?
-         hebben de ratten voldoende drinken en voer tot hun beschikking?
-         weet de fokker jou via de site genoeg informatie te vertellen over het nest? Kleurtjes zijn daarbij het minst belangrijkst. Wat wel belangrijk is, is waarom de dekking tot stand gekomen is, en wat de rattery verwacht van de rittens qua karakter.

Wil je meer weten over Rattery Amicitia of ben je op zoek naar een rattery bij jou in de omgeving? Neem een kijkje op de site. Wil je meer informatie over ratten? Ga naar het onderwerp knaagdieren op DierZ.nl.

© DierZ