Help... Mijn hond stinkt uit zijn bek!

Uit je giegeltje stinken, een dood vogeltje in je mond hebben, halitosis…het zijn benamingen van een onderwerp waarop, bij mensen in ieder geval, nog steeds een taboe rust. Dit is bij honden wel anders: zij likken nog steeds wellustig elkaars bek, niets aantrekkend van elkaars onwelriekendheid.

Oorzaak
De hoofdoorzaak van een stinkende bek is simpel te verklaren. Bacteriën in de bek, voedingsresten en speeksel vermengen zich met elkaar en zetten zich af tegen de tanden. Dit mengsel noemen we tandplak, ook wel plaque genaamd. Deze tandplak zet zich met name af tegen de twee grote tanden en de kiezen. Tandplak begint op de plek waar de tand uit het tandvlees tevoorschijn komt. Je kunt dit goed zien bij een hond waar tandplak aan het ontstaan is. Een lichtbruine kring ontstaat op de tand, net onder het tandvlees. Tandplak dient mechanisch verwijderd te worden, verderop in dit artikel vertel ik je hoe. Tandplak is vervelend, maar nog geen directe bedreiging voor de gezondheid van je hond. Wanneer tandplak zich ophoopt, mineraliseert het na een tijdje. Gemineraliseerd tandplak noemen we ook wel tandsteen en is te herkennen aan een gele, bruine of zelfs grijze afzetting tegen de tanden. Doordat dit tandsteen harder is dan tandplak, duwt dit het tandvlees weg van de tand. Het tandvlees reageert hierop door te ontsteken. Dit heet uiteraard tandvleesontsteking. Een tandvleesontsteking gaat gepaard met bloedingen. Doordat (zeer) schadelijke bacteriën uit de bek nu direct de bloedbaan instromen, wordt het gehele lichaam van de hond geïnfecteerd met een gevaarlijke, levensbedreigende indringer.

Behandeling
De behandeling tot het verwijderen van tandsteen kan alleen door een dierenarts uitgevoerd worden. Deze behandeling is prijzig doordat de hond onder narcose gebracht wordt en de dierenarts al snel zo’n 15 – 30 minuten werk heeft aan het reinigen van het gebit. In ernstige gevallen zal de dierenarts overgaan tot het trekken van tanden en/of kiezen. Niet echt prettig allemaal hé?

Preventie
Het sleutelwoord om (tand en -vlees)problemen te voorkomen is preventie! Door ervoor te zorgen dat tandplak tijdig verwijderd wordt, voorkom je dat tandplak uiteindelijk mineraliseert en zich tot tandsteen vormt.

Een beetje wennen
Om het gebit van je hond te kunnen verzorgen, zal hij zich onderdanig op moeten stellen. Immers, verzorgende handelingen vertellen iets over de baas/hondrelatie. Je kunt je hond echter niet dwingen tot een onderdanige houding, je kunt het hem wel leren. Vaak wordt verteld dat je een hond al op hele jonge leeftijd moet leren wennen aan (gebits)verzorging. Dit zou betekenen dat een volwassen hond dit niet meer kan leren. Het tegendeel is natuurlijk waar:

Stel voorwaarden aan de (gebits)verzorging. Dit betekent dat jij als ‘baas’ bepaalt wanneer de verzorging begint maar ook wanneer de verzorging wordt beëindigd. In veel gevallen bepaalt de hond wanneer de verzorging moet stoppen door op te staan en weg te lopen. Dit zul je moeten voorkomen.

Beloon de hond met iets lekkers wanneer hij netjes blijft zitten en de verzorging ondergaat. Op deze manier associeert je hond de verzorging met het krijgen van iets lekkers.

Samengevat: door duidelijke grenzen te stellen aan het gedrag van je hond en tevens gewenst gedrag te belonen kun  je jouw hond leren wat je van hem verwacht. Dit geldt voor zowel jonge als oudere honden.

Tandenpoetstraining
Uiteraard is, net als bij mensen, tandenpoetsen de meest effectieve manier om tandplak te verwijderen. Wat heb je hiervoor nodig:

-Speciale hondentandpasta. Deze tandpasta heeft meestal een interessante smaak voor je hond waardoor het aanleren van tandenpoetsen wat soepeler verloopt.

-Een hondentandenborstel. Je kunt natuurlijk een gewone tandenborstel gebruiken, maar er bestaan speciale hondentandenborstels. Deze hebben een iets langere steel en een wat minder groot haaroppervlakte.

-Kleine beloningsbrokjes.

Goed belonen
Wie effectief wil trainen om een hond bepaald gedrag aan te leren beloont! Niet zomaar lukraak en ongecontroleerd natuurlijk…Goed belonen is helemaal niet zo gemakkelijk:

Timing; beloon op het moment dat jouw hond het gewenste gedrag vertoont, niet eerder en ook niet later.

Motivatie; je hond moet de beloning wel als een beloning ervaren. Het heeft niet veel zin om te belonen met een brokje wanneer je hond geen honger heeft of de brokjes niet echt spannend vindt. Neem vooral kleine, geurige blokjes of reepjes.

Niet lokken; je hond lokken met een brokje heeft niets met trainen of belonen te maken. Lokken is lokken, belonen is belonen. Het brokje komt dus pas te voorschijn wanneer jouw hond het gewenste gedrag vertoont.

Aan de slag
Doel: je hond leren wat je van hem verwacht tijdens gebitsverzorging.

Subdoelen: voorkomen dat je hond aversie vertoont. Aversie is alle gedrag waarmee de hond aangeeft dat hij geen zin meer heeft in gebitsverzorging. Denk hierbij aan: hoofd wegdraaien, weglopen, tegenstribbelen, grommen etc.

Stap 1
Laat je hond zitten en beloon hem. Heel simpel! Als dit gemakkelijk gaat, dan laat je jouw hond zitten en neem je naast hem plaats. Zorg er wel voor dat je vanaf je schouders boven je hond uitsteekt. Gebruik dus eventueel een krukje. Ga niet recht tegenover je hond zitten, want dat kan direct spanning bij je hond oproepen. Wanneer dit lukt zeg je “Goed zo”, je geeft hem een brokje en zegt “Vrij”. Deze volgorde houd je aan tijdens de gehele training.

Tijdens deze stap leert je hond dat er iets (leuks) gaat gebeuren. Deze stap is heel belangrijk om je hond te leren dat jij de voorwaarden bepaalt. Jij begint de oefening dus en je beëindigt deze ook.

Stap 2
Wanneer je gemakkelijk naast je hond kunt plaatsnemen terwijl hij rustig blijft zitten, kun je doorgaan met de volgende stap. Je legt jouw hand onder zijn kin. Voordat je hond zijn hoofd terugtrekt roep je “Goed zo” gevolgd door een beloninkje. Hierna geef je hem “Vrij”. Herhaal deze oefening een aantal maal zodat je zeker weet dat je hond snapt wat je van hem verlangt. Het is belangrijk dat je hond tijdens deze oefening geen aversie vertoont.

Tijdens deze stap leert je hond dat er meer gaande is dan alleen maar een beetje zitten. Doordat jij je hand onder de kin van de hond legt, voorkom je dat je hond zich bedreigd of gedomineerd voelt. Jouw aanraking is daarmee gebaseerd op samenwerking i.p.v. op dwang en domineren.

Stap 3
Wanneer je hond zijn kop op jouw hand laat rusten hebben jullie samen goed werk geleverd. Niet alleen is jouw hond relaxed en neemt hij een onderdanige positie aan, hij heeft blijkbaar voldoende vertrouwen in jou en je leiderschapscapaciteiten. Jij beloont hem waardoor hij beter zijn best zal gaan doen. Terwijl zijn kop rust op jouw hand leg je jouw wijsvinger van je andere hand tegen de lip van je hond aan. Doe dit zachtjes en zonder omhaal. Beloon je hond voordat hij aversie vertoont. Herhaal dit een aantal maal en maak de oefening voor je hond wat moeilijker door je vinger tegen zijn tandvlees aan te leggen of door zachtjes zijn tandvlees te masseren. Ga niet te snel! Bouw deze oefening heel rustig op. Wat je nu investeert in tijd en moeite verdien je straks dubbel en dwars terug!

Deze stap leert je hond dat jij aan zijn bek, lippen en tandvlees mag zitten. Het levert hem veel voordeel op om rustig te blijven zitten en jouw je gang te laten gaan.

Stap 4
Pas wanneer stap 3 soepel verloopt kun je met stap 4 aan de gang. Tijdens deze stap wordt de tandenborstel een onderdeel van de training. Begin als in stap 3, maar vervang je wijsvinger met de kop van de tandenborstel. In eerste instantie raak je de lippen van je hond aan met de onbehaarde zijde van de tandenborstel. Zodoende heb je de minste kans dat je hond aversie vertoont. Hij mag uiteraard best even snuffelen aan de tandenborstel. Zorg er echter voor dat je hem niet extra beloont voor dit gesnuffel, ook niet met je stem door te zeggen “Mag niet” of “Foei”. Pas wanneer hij de lichte aanraking met de borstel toelaat zeg je “Goed zo” en geef je hem zijn beloning.

Deze stap bouwt een bruggetje tussen een lichte aanraking met de vingers en een aanraking met een vreemd voorwerp, de tandenborstel.

Stap 5
Wacht nog even met het gebruiken van tandpasta totdat je de tanden echt kunt bewerken met de tandenborstel. Zo voorkom je dat je hond te gretig wordt. Start weer vanuit beginpositie en raak de lippen en het tandvlees van je hond nu aan met de haren van de tandenborstel. Houd de sessies zeer kort! Hiermee voorkom je dat je hond aversie gaat vertonen. Beweeg de tandenborstel ook zachtjes over de tanden. Poetsen hoeft helemaal niet hard te gebeuren omdat de tandpasta ervoor zorgt dat tandplak zacht wordt.

Deze laatste stap zorgt ervoor dat je zonder problemen de tanden van je hond kunt bewerken met de tandenborstel.

Regelmatig oefenen
Blijf nu regelmatig oefenen. Geef je hond altijd aan het einde van de poetsbeurt een beloning. Voor sommige honden betekent dit dat je hem een brokje of een botje geeft. Voor andere honden betekent dit het spelen van een spelletje. Het gaat erom dat je hond snapt dat jij eerst zijn tanden verzorgt voordat hij iets krijgt wat hij leuk en/of lekker vindt.

Extra tips
Geef je hond droge brokken. Deze schuren het tandoppervlak waardoor de kans op plakafzetting kleiner wordt. Geef je hond voldoende kauwmateriaal. Denk aan botjes van buffelhuid, Greenies, Dentastix etc. Laat het gebit controleren door je dierenarts wanneer je bij hem op consult bent voor bv. een inenting.

Laat het me weten als je vragen of opmerkingen hebt over deze training. Feedback is altijd welkom!

Marco Starink